Portal Główny

Kontakt

Metoda Billingsa

Organizacje afiliowane

Informacje i usługi

OMRRCA

Materiały drogą internetu

Płodność

Professor S. Z Qian jest profesorem Farmakologii Instytutu Dziedzin Medycznych w Szanghaju, Chińskiej Akademii Nauk, i redaktorem naczelnym pisma naukowego: Asian Journal of Andrology [Azjatycki Dziennik Andrologii]. Z niniejszym referatem wystąpił na Kongresie zorganizowanym przez Centrum Studiów i Badań nad Naturalną Regulacją Płodności, Uniwersytet Katolicki Najśw. Serca Jezusowego, Rzym, Włochy, 8 Września 2000 r. Kongres został zorganizowany pod  hasłem „Kobieta na dziś i jej tożsamość: Kobiecość, płodność i prokreacja”. Był to przyczynek na światowe spotkanie profesorów uniwersyteckich od 3-10 września 2000 r., obchodzących Wielki Rok Jubileuszu 2000.

* Zorganizowane przez Ośrodki Badawcze i Szkoleniowe Metody Owulacji Billingsa w Nanjing, Anhui, Kunmin i Szanghaju

#  Kontakt z Prof. Shao-Zjen QIAN, Shanghai Institute of Materia Medica, Chinese Academy of Sciences, Shanghai, 200031, China. Fax +86-21-64742629

Contents

1. Wprowadzenie
2. Cel i metodologia
     Tabela 1
3. Przyjmowalność
4. Studium porównawcze pomiędzy MOB a stosowaniem wkładki śródmacicznej
      Tabela 2
5. Zamiar uzyskania poczęcia
6. Wnioski
Odnośniki

1. Wprowadzenie

Metody Naturalnej Regulacji Płodności (NRP) zdolne są zapewnić naturalne planowanie rodziny (dla odłożenia poczęcia, bądź jego uzyskania) na podstawie przystosowania się do cyklu rozrodczego kobiety - bez potrzeby sięgania po tabletki, czy też wkładkę śródmaciczną. NRP nawiązuje do wydarzeń sprzed około 60 lat. Powstała wtedy metoda rytmu [= kalendarz małżeński]. Metoda ta była jednak pozbawiona podstaw naukowych. Jej zdecydowanie słabą stroną było przewidywanie przyszłych wydarzeń na podstawie rytmu, który już minął. Stąd też metoda ta była skazana na niedokładność, a współczynnik jej zawodności wynosił powyżej 20%. Kamieniem milowym w dziedzinie badań nad NRP stało się odkrycie ścisłego związku pomiędzy wydzieliną śluzową z szyjki macicy, wahaniami stężeń hormonalnych, a statusem płodności kobiety - przez grupę Billingsa. Wykazano, że zmiany w śluzie szyjki, zestawione ze stężeniami hormonów płciowych kobiety^1,2 tzn. aktualnie utrzymująca się możność poczęcia, może być rozpoznana w oparciu o obserwację cech charakterystycznych śluzu szyjkowego na sromie.^3,4 Dzięki temu Metoda Owulacji Billingsa (MOB) przezwyciężyła niepokonalną słabość metod naturalnego planowania rodziny: przewidywania bieżących wydarzeń w oparciu o to, co się dotąd wydarzało, stając się tym samym podstawą dla badań naukowych nad NRP.

Istnieje szereg raportów na temat badań sondażowych MOB po całym świecie.^5-11 Wszystkie ukazują zgodną konkluzję, mianowicie że MOB odznacza się bardzo niskim współczynnikiem ciąż związanych z metodą, przy stale się utrzymującym wysokim współczynniku kontynuacji w stosowaniu tejże metody. Począwszy od wstępnego sondażu z MOB w Chinach w 1990 r., i oficjalnym wprowadzeniu tej metody przez Chińskie Ministerstwo Zdrowa w 1995 r., metoda ta jest szeroko stosowana w Chinach - tak w przypadku zamierzanego odłożenia poczęcia, jak i dla jego uzyskania, ciesząc się obiecującymi wynikami.^12-16

powrót do góry

2. Cel i metodologia

W Chinach stosowało MOB przeszło 156.000 par płodnych w zamiarze odłożenia poczęcia, a 3.268 niepłodnych par w zamiarze uzyskania poczęcia. Przebadaliśmy w ramach dobrze przemyślanych sondaży przyjmowalność i skuteczność stosowania MOB. Przeprowadziliśmy studium porównawcze między MOB a wkładką śródmaciczną w przypadku zamiaru odłożenia ciąży. W owych badaniach sondażowych przywiązywaliśmy uwagę do następujących aspektów:

  2.1 Kwalifikowani nauczyciele. Nauczyciele Billingsa (pielęgniarki względnie położne) zostały same przeszkolone i przeegzaminowane przez autoryzowanych Chińskich i Australijskich lekarzy (w ramach organizowanych wizyt). Tylko te panie, które uzyskały dobrą ilość punktów, zostały promowane do uzyskania certyfikatu „Nauczycielek Billingsa”. W większości wypadków nauczycielkami były młode zamężne kobiety z długim doświadczeniem w stosowaniu MOB dla odłożenia poczęcia.

  2.2 Kompetentny Kurs Uczenia. Wszystkie kobiety przyjmujące MOB przeszły szkolenie przez tygodniowe wizyty w ciągu pierwszego miesiąc - pod nadzorem nauczycielki Billingsa. Do kursu dodano, prócz podstawowej wiedzy o zasadach MOB, następujące kluczowe punkty:

    (a) Objawy śluzu. Rozpoznawanie wydzieliny śluzowej zależy w sposób zasadniczy od odczucia ze sromu, oraz w mniejszym zakresie na wizualnej obserwacji, biorąc pod uwagę, że niektóre kobiety nie obserwują w ogóle żadnego śluzu, a jedynym znakiem dni płodności, względnie początku dni płodności, jest odczuwanie „wilgotno-mokro/ślisko” oraz miękkość i obrzmienie sromu.

   (b) Należało stosować ściśle Wskazanie na Dni Przed-owulacyjne oraz Regułę Szczytu Gdyby objawy Szczytu objawu nie były jasne (brak odczucia śliskości-poślizgu na sromie), należało nadal stosować Wskazania na Dni Przed-owulacyjne.

  2.3 Wyodrębnienie grupy określonych osób. Po przeszkoleniu przeprowadzono wywiad z każdą osobą w celu stwierdzenia, czy będzie ona zdolna skutecznie opanować MOB. Tym osobom, które nie umiały rozpoznać objawów śluzu, przydzielono jakąś szczególną opiekunkę, która by służyła jej pomocą, albo też wykluczono ją z badania. Taki krok został podjęty celem upewnienia się, że każda z osób biorących udział w badaniu, istotnie opanowała MOB.

  2.4 Pomoc natychmiastowa oraz regularne wizyty .  Na okres badania sondażowego wyznaczono jedną nauczycielkę, której zadaniem było czuwania nad 20 kobietami w charakterze ich pogotowia doradczego. Podjęto kroki celem umożliwienia kobietom skontaktowania się z nauczycielką kiedykolwiek to tylko będzie pożądane. Odpowiedzialna nauczycielka musiała się dobrze orientować w różnych odmianach cyklu, szczególnie zaś odnośnie do dni płodności każdej ze zwierzonych sobie kobiet. Główny kierownik z centrum przeprowadzał wywiad z wolontariuszkami raz na 2 tygodnie (każda inna wizyta była organizowana przez odpowiedzialną nauczycielkę) przez pierwsze 2 miesiące, a potem raz w miesiącu (w czasie następującej zmiany w objawach śluzu), by sprawdzić ich osobisty zapis, zweryfikować czy kobieta należycie rozumie reguły, i podbudować ich motywację, a także wesprzeć współpracę małżonków (mężowie byli zapraszani do uczestniczenia w każdej kolejnej wizycie). Pod koniec 2 miesięcy nauczycielka odpowiedzialna oraz kierownik główny mieli zadecydować, że dana para staje się odtąd samodzielna. Jeśli kobieta nie stawiała się przez 3 po sobie następujące razy na konsultację, została wykluczona z badania.

  Przyjmuje się powszechnie, że osiągnięcie wiedzy o MOB przez uczestników, motywacja kobiety oraz współpraca ze strony męża są zagadnieniem kluczowym dla uzyskania pełnego sukcesu w przyjęciu się MOB. Nasz program nie ograniczał się jedynie do przekazania wiedzy naukowej, lecz prowokował i podtrzymywał inicjatywy kobiet i ich mężów. Stąd też wynik obecnego studium odznacza się wysokim stopniem rozumienia oraz odzwierciedla istotne aspekty naukowe MOB.

Tabela 1. Dane dotyczące osób

powrót do góry

3. Przyjmowalność

 Biorąc pod uwagę wysoką skuteczność, niskie wydatki i całkowite bezpieczeństwo, nie porównalne z żadnymi metodami zapobiegania, MOB jest przyjmowana przez małżeństwa Chińczyków bardzo chętnie, niezależnie od zróżnicowań kulturalnych odnośnych osób oraz powodów ekonomicznych.5-7 Infekcje dolnych odcinków układu rozrodczego (zapalenie pochwy, zapalenie szyjki), powszechnie występujące w niższych warstwach społeczeństwa Chin, nie wpływają na obserwację objawu śluzu szyjki.

 Godny odnotowania jest fakt, że w jednym z badań sondażowych, znacznie więcej przypadków niepowodzeń miało miejsce u osób ze sfer kulturowo stosunkowo wyżej postawionych (dwa przypadki stopni uniwersyteckich, a dwa inne z magisteriami). Wszystkie te osoby przyznały z przykrością i uznały to, że ponieważ wydawało im się, iż metoda jest prosta i łatwa do opanowania, przywiązywały mało uwagi do kursu szkoleniowego i nie trzymały się ściśle wskazań. W następstwie tego doszło do ‘zawodów w użyciu metody’. Z drugiej strony, kobiety niepiśmienne na ogół bardzo uważnie przysłuchiwały się kursom szkoleniowym MOB i stosowały wskazania z całą surowością, tak iż bardzo rzadko dochodziło do jakiejś pomyłki. Doświadczenie to pozwala wyprowadzić następujący wniosek:

   3.1 MOB jest prosta i łatwo ją zrozumieć. Niemal wszystkie kobiety, nie pomijając kobiet niepiśmiennych, są zdolne nauczyć się metody z pełnym powodzeniem i rozpoznać występujące u siebie, sobie właściwe objawy śluzu.

   3.2 W czasie kursu szkoleniowego należy zwrócić szczególniejszą uwagę na osoby wykształcone i profesjonalistki. Im właśnie może się nietrudno wydawać, że metoda jest zbyt „prosta” i w końcu nie skorzystają z niej należycie bez ścisłego nadzoru.

   Nasuwa się też zaraz jeszcze inny wniosek: kobiety bardzo chętnie przyjmują MOB. Kobiety w Chinach, pochodzące ze zróżnicowanych środowisk kulturowych i ekonomicznych, niepiśmienne, a z kolei z infekcjami dolnych części narządów rozrodczych, nie widzą trudności w stosowaniu Metody.

powrót do góry

4. Studium porównawcze pomiędzy MOB a stosowaniem wkładki śródmacicznej

  Badanie sondażowe obejmowało 1.654 kobiet ze sprawdzoną płodnością (miały one przynajmniej jeden żywy poród za sobą), w przekroju wiekowym 24-35 lat, z regularnymi miesiączkami (3-7/24-35 dni), mieszkające razem z mężami i cieszące się jego wsparciem dla uczestniczenia w programie badawczym. Większość uczestniczek obejmowała wieśniaczki lub kobiety pracujące zawodowo, a także urzędniczki o różnym poziomie wykształcenia (tabela 1). Można je było podzielić w zasadzie proporcjonalnie na dwie grupy w stosunku 3:2 (grupa MOB obejmowała 992 osób, oraz grupa z wkładką obejmująca 662 osób). Obserwacje kontynuowano przez 12 miesięcy.

  Wyniki wykazały, że w grupie MOB - pięć kobiet zaszło w ciążę (zawód spowodowany stosowaniem metody), zatem współczynnik ciąż wyniósł 0,5%, podczas gdy w grupie z wkładką - ciąż było 12 (tj. 2%), co stanowi zatem różnicę wysoce znaczącą (Prawdopodobieństwo: < 0.01). Na podstawie tabeli 2 można również stwierdzić, że nie-posłużenie się odtąd metodą z powodów medycznych jest znacząco niższe (< 0.001) w przypadku MOB, aniżeli w grupie z wkładką. Niezależnie od tego, w grupie z wkładką odnotowano 15 przypadków wypadnięcia wkładki, a w 38 przypadkach trzeba było wkładkę usunąć z powodu silnych bólów i krwawień. Tym samym całość przypadków zaniechania tej metody wzrosła do 65 przypadków (12 ciąż, 15 wypadnięć, 38 usunięć z powodów medycznych). Natomiast nic szczególnego nie zauważono w grupie MOB i tylko 5 ciąży zostało zakończonych przez zabieg lekarski.

Tabela 2. Tabela zbiorcza z 12 miesięcy (Tietze) ze średnią współczynnika (na 100 kobiet)

powrót do góry

5. Zamiar uzyskania poczęcia

  Z MOB korzystano również szeroko w szeregu Klinikach Leczenia Niepłodności w Chinach, w celu doprowadzenia do ciąży. Dla kobiet, które chciały zajść w ciążę, zorganizowano krótki kurs szkoleniowy. Jego głównym celem było nauczyć je, jak rozpoznawać dni płodności, dzień Szczytu oraz PMN. Dzięki PMN (Podstawowemu Modelowi Niepłodności) kobieta potrafi rozpoznać dni niepłodności, które poprzedzają dni fazy płodności. Niezależnie od tego, nauczycielki chciały dopomóc tym kobietom w rozpoznaniu tych dni w celu uściślenia chwili współżycia. Schemat dotyczący aktu współżycia był następujący: (1) W dniach utrzymującego się PMN, współżycie w co 3 dzień lub więcej, żeby móc bezbłędnie rozpoznać objawy śluzu i zarezerwować dostateczną ilość plemników na dni płodności; (2) Na przestrzeni dni płodności, współżycie każdego drugiego dnia, żeby móc rozpoznać przebieg fazy płodności i zarezerwować więcej plemników na następne współżycie; (3) Nie było już żadnego zalecenia restrykcyjnego dla współżycia odnośnie do dni po Szczycie.

 Na podstawie niepełnego przeglądu, u 3.268 par stosujących MOB ze względu na niepłodność bez widocznej przyczyny, 1.032 uzyskały żywe dzieci po 2-5 cyklach, czyli współczynnik żywych noworodków wynosił 31.6%. Cały szereg małżeństw było niepłodnych od przeszło 5 lat, a doczekało się dziecka w następstwie omówionego schematu dotyczącego podejmowania współżycia. Ludzie ci, pełni zachwytu, nazywali te niemowlęta ‘dziećmi Billingsa’, a lekarzy zatrudnionych w Klinice Niepłodności Billingsa (rozpowszechnionych po wielu miejscowościach w Chinach) doczekali się ze strony tamtejszej ludności określenia ‘Przynosicieli Dzieci’.

Tymczasowe wnioski: MOB jest skuteczną metodą dla uzyskania poczęcia w przypadku par niepłodnych.

powrót do góry

6. Wnioski

  6.1 MOB znajduje bardzo chętne przyjęcie. U kobiet w Chinach, pochodzących z różnych środowisk kulturowych i ekonomicznych, niepiśmiennych i cierpiących na infekcje dolnej części układu rozrodczego nie stwierdza się żadnej niemożności w stosowaniu metody.

  6.2 Skuteczność w stosowaniu MOB jest niewspółmiernie wyższa aniżeli w odniesieniu do TCu220c, jednej z najbardziej powszechnie stosowanych wkładek śródmacicznych w Chinach.

  6.3 MOB okazuje się metodą skuteczną w celu uzyskania poczęcia u par Chińskich niepłodnych.

powrót do góry

Odnośniki

1. Billings, J. J. (1983). The Ovulation Method, 7th Edn. [Ovulation Method Research and Reference Centre of Australia :Melbourne.]

2. Billings, E. L., Billings, J. J., Brown J. B., and Burger, H.G. (1972). "Symptoms and hormonal changes accompanying ovulation", Lancet  i, 282.

3.  Billings, E. L., Billings, J. J., and Catarinich, M. (1989). Billings Atlas of the Ovulation Method, 5th  Edn. [Ovulation Method Research and Reference Centre of Australia : Melbourne.]

4.  Billings, E. L., and Westmore, A. (1997). The Billings Method : Controlling Fertility without Drugs or Devices, 3rd Edn., 2^nd Revision 2000. [Anne O’Donovan Press: Melbourne.]

5. World Health Organization (1981). "A prospective multicentre trial of the ovulation method of natural family planning. II. The effectiveness phase", Fertil. Steril. 36, 591–8.

6. Indian Council on Medical Research Task Force on Family Planning. (1996), "Field trial of the Billings ovulation  method", Contraception 53, 69–74.

7. Weissman, M. C., Foliaki, L., Billings, E. L., and  Billings, J. J. (1972), "A trial of the ovulation method of family planning in Tonga", Lancet i, 813.

8. Ball. M. (1976), "A prospective field trial of the ovulation method for avoiding conception", Eur. J. Obstet. Reprod. Biol. 6, 63.

9. Dolack, L. (1978), "Study confirms values of ovulation method", Hosp. Prog. 59, 64.

10. Klaus, H., Goebel, J. M., Muraski, B., et al. (1979), "Use-effectiveness and client satisfaction in six centers teaching the BOM", Contraception  19, 613.

11. Wade, M. E., McCarthy, P., Abernathy, J. R., et al. (1979), "A randomized prospective study of the use-effectiveness of two methods of natural family planning: an interim report", Am. J. Obstet. Gynecol. 134, 628.

12. Xu, J. H., Yan, J. H., Fan, D. Z., and Zhang, D. W. (1990), "A preliminary report on the application of the Billings ovulation method for fertility regulation in Shanghai", Reprod. Contracep. (China) 10(2),53-6.

13. Xu, J. H., Yan, J. H., Fan, D. Z., et al. (1993), "Clinical effectiveness and laboratory study of the Billings ovulation method in 688 couples in Shanghai", Reprod. Contracep. (China) 13, 194–200.

14. Qian,  S. Z. (1999), "Natural fertility regulation", in Reproductive Health, Eds. S.G. Gu et al. [People’s Publishing House : Beijing.]

15. Dou, F. B., Zuo, H. Z., and  Qian, S. Z. (1996), "Physiological consideration of natural fertility regulation", J. Prac. Androl. (China) 2, 196–8.

16. Zuo, H. Z., Dou, F. B., and Qian, S. Z. (1997),  "Introduction to natural fertility regulation", Reprod. Contracep. (China)  17, 188–90.

powrót do góry